आपल्या पाचही इंद्रियांपैकी, ऐकणे (Hearing) असा एक महत्वाचा दुवा आहे जो आपल्याला प्रत्येक क्षणी बाह्य जगाशी जोडून ठेवतो. ही केवळ आवाज ऐकण्याची क्षमता नाही, तर तो आपल्या विकासाचा, सुरक्षिततेचा आणि सामाजिक जीवनाचा आधार आहे. मुंबई, ठाणे आणि नवी मुंबईसारख्या गजबजलेल्या शहरांमध्ये, जिथे आवाजांचा सतत प्रवाह असतो, तिथे निरोगी श्रवण (Healthy Hearing) असण्याचे महत्त्व अधिकच वाढते.

परंतु, जेव्हा हे ऐकण्याचे कार्य व्यवस्थित होत नाही, तेव्हा त्याला श्रवणदोष (Hearing Loss) किंवा 'कर्णबधिरता' असे म्हणतात. ही स्थिती सौम्य (Mild) ते तीव्र (Profound) असू शकते.

मुंबईतील सर्वोत्तम श्रवणोपचार केंद्र अकौस्टिक हिअरिंग अँड स्पीच क्लिनिक (Acoustik Hearing And Speech Clinic) मध्ये, आम्ही मुंबई, ठाणे आणि नवी मुंबईतील आमच्या ग्राहकांना त्यांच्या श्रवणदोषाबद्दल संपूर्ण आणि योग्य माहिती देण्यासाठी कटिबद्ध आहोत.

या लेखातून आपण श्रवणदोषाचे प्रकार, त्यांची कारणे आणि प्रत्येक व्यक्तीसाठी योग्य उपचार पद्धती कशी निवडली जाते, हे समजून घेऊया.

श्रवणदोष (Hearing Loss) म्हणजे काय?

श्रवणदोष म्हणजे व्यक्तीला इतर लोकांसारखे आवाज ऐकण्यात किंवा समजून घेण्यात अडचण येणे. ही समस्या एका किंवा दोन्ही कानांना होऊ शकते आणि ती हळूहळू किंवा अचानक सुरू होऊ शकते. श्रवणदोष अनेक प्रकारे जीवनावर परिणाम करू शकतो, जसे की संवाद साधण्यात अडचण, सामाजिक एकटेपणा आणि कामाच्या ठिकाणी समस्या.

श्रवणदोषाचे मुख्य प्रकार (Main Types of Hearing Loss)

श्रवणदोषाचे मुख्यतः तीन प्रकार आहेत, जे कानाच्या कोणत्या भागावर परिणाम झाला आहे यावर आधारित आहेत:

1. कंडक्टिव्ह हिअरिंग लॉस (Conductive Hearing Loss)

• काय होते? या प्रकारात, बाहेरील कानापासून (Outer Ear) किंवा मध्य कानापासून (Middle Ear) आवाजाच्या लहरी आतल्या कानापर्यंत (Inner Ear) पोहोचण्यात अडचण येते.

• कारणे:

  • कानात मळ साचणे (Earwax buildup)

  • कानाच्या पडद्याला छिद्र पडणे (Perforated eardrum)

  • मध्य कानात इन्फेक्शन (Otitis Media) किंवा पाणी साचणे

  • मध्य कानातील हाडे (Ossicles) खराब होणे

  • मध्य कानातील हाडांची अनैसर्गिक वाढ / ओटोस्क्लेरोसिस (Otosclerosis)

• उपचार: बऱ्याचदा औषधे, शस्त्रक्रिया किंवा काही प्रकरणांमध्ये श्रवणयंत्रांद्वारे (Hearing Aids) उपचार शक्य असतो.

2. सेन्सरिन्यूरल हिअरिंग लॉस (Sensorineural Hearing Loss - SNHL)

• काय होते? या प्रकारात, आतल्या कानात (कोक्लीया - Cochlea) किंवा श्रवण मज्जातंतूमध्ये (Auditory Nerve) नुकसान होते, ज्यामुळे आवाजाच्या संकेतांना मेंदूपर्यंत पोहोचण्यात अडचण येते. याला 'नर्व्ह डीफनेस' (Nerve Deafness) असेही म्हणतात.

• कारणे:

  • वृद्धापकाळ (Presbycusis - Age-related hearing loss)

  • मोठ्या आवाजाच्या संपर्कात येणे (Noise exposure)

  • आनुवंशिकता (Genetics)

  • काही औषधांचे दुष्परिणाम (Ototoxic medications)

  • डोक्याला मार लागणे (Head trauma)

  • काही आजार जसे की गोवर, गालगुंड किंवा मेनिंजायटिस

• उपचार: हा प्रकार सहसा कायमस्वरूपी असतो, परंतु आधुनिक श्रवणयंत्रे (Hearing Aids) आणि काही प्रकरणांमध्ये कॉक्लियर इम्प्लांट्स (Cochlear Implants) हे ऐकण्याची क्षमता सुधारण्यासाठी अत्यंत प्रभावी आहेत.

3. मिक्स्ड हिअरिंग लॉस (Mixed Hearing Loss)

• काय होते? हा कंडक्टिव्ह आणि सेन्सरिन्यूरल हिअरिंग लॉस या दोन्ही प्रकारांचे मिश्रण आहे. म्हणजेच, कानाच्या बाहेरील किंवा मध्य भागामध्ये आणि आतल्या कानात किंवा श्रवण मज्जातंतूमध्ये एकाच वेळी समस्या असते.

• कारणे: कंडक्टिव्ह आणि सेन्सरिन्यूरल हिअरिंग लॉसची कोणतीही एकत्रित कारणे यासाठी जबाबदार असू शकतात.

• उपचार: उपचारांसाठी दोन्ही प्रकारांच्या समस्यांवर लक्ष केंद्रित करावे लागते, ज्यामध्ये श्रवणयंत्रे आणि आवश्यक असल्यास वैद्यकीय किंवा शस्त्रक्रियेचा समावेश असतो.

आपल्या श्रवण आरोग्यासाठी अकौस्टिक क्लिनिकची निवड का करावी?

तुम्हाला किंवा तुमच्या प्रियजनांना श्रवणदोष असल्याची शंका असल्यास, योग्य निदान आणि उपचार अत्यंत महत्त्वाचा आहे. अकौस्टिक हिअरिंग अँड स्पीच क्लिनिक मध्ये, आम्ही अत्याधुनिक उपकरणे आणि अनुभवी श्रवणोपचार तज्ञांच्या मदतीने अचूक निदान आणि वैयक्तिक उपचार योजना देतो.

आम्ही मुंबई, ठाणे आणि नवी मुंबईमध्ये आपल्या घरीच श्रवणयंत्र सल्ला आणि सेवा (Hearing Aid Consultation and Service at Home) देण्याची अनोखी आणि सोयीस्कर सेवा प्रदान करतो. यामुळे तुम्हाला क्लिनिकमध्ये येण्याचा त्रास न घेता, तुमच्या सोयीनुसार सर्वोत्तम सेवा मिळते.

निष्कर्ष: श्रवणदोष समजून घेणे हे उपचाराचे पहिले पाऊल आहे.

श्रवणदोष म्हणजे काय, त्याचे विविध प्रकार आणि कारणे समजून घेणे हे उपचाराच्या दिशेने पहिले आणि महत्त्वाचे पाऊल आहे. योग्य माहिती आणि वेळेवर हस्तक्षेपामुळे तुम्ही जीवनातील आवाजांशी पुन्हा जोडले जाऊ शकता.

आपल्या श्रवण आरोग्याकडे दुर्लक्ष करू नका. आजच अकौस्टिक हिअरिंग अँड स्पीच क्लिनिकशी संपर्क साधा आणि आपल्या श्रवणदोषाचे निराकरण करा!

#श्रवणदोष #कर्णबधिरता #हिअरिंगलॉस #श्रवणोपचार #कानआरोग्य #मुंबईहेल्थ #ठाणेश्रवण #नवीमुंबईक्लिनिक #अकौस्टिकक्लिनिक #HearingLossTypes #CausesOfHearingLoss #ConductiveHearingLoss #SensorineuralHearingLoss #MixedHearingLoss #HearingHealth #AcoustikClinic #MumbaiAudiology